"ಮದರಸಾಗಳಲ್ಲಿ 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಹಾಡಿದರೆ ಆಕಾಶ ಕಳಚಿ ಬೀಳಲ್ಲ: ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್; ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ PIL ವಿಚಾರಣೆ"

 

ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ - ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಏನಿದು ವಿವಾದ?

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 2026ರಲ್ಲಿ ಮದರಸಾ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ, ಅನುದಾನಿತ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಮದರಸಾಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ವೇಳೆ 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಗೀತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಆದೇಶವು ಸುಮಾರು 614 ಮದರಸಾಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 4.8 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೆಲ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರೋಧಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಸೌರವ್ ದತ್ತ ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL) ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಮದರಸಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಷಯವು ಶಿಕ್ಷಣ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹಂಗಾಮಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ತಪಬ್ರತ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಾರ್ಥ ಸಾರಥಿ ಸೇನ್ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ನಡೆಸಿತು. ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, "ಮದರಸಾಗಳಲ್ಲಿ 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ'ನ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರೆ ಆಕಾಶವೇನೂ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಂಡಿಸಿದ ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಎತ್ತಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳು:

ಎ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ:

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿತು: "ಇಂದು ನನ್ನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರದ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಅದರಿಂದ ನಾನು ಆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇನೆಯೇ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಾಡು ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಬಿ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಾಲೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆ:

ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿತು. "ಸಾವಿರಾರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ?" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಗುರುತು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ಸಿ. ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆ:

ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರಿಗೆ, "ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಯಾರಿಗಾದರೂ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಕೀಲರು, ಅಧಿಸೂಚನೆ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾರ ಮೇಲೂ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕೇವಲ ಊಹೆ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ವಾದಗಳು

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಾದಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಗೀತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಆದೇಶವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳು:

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲ ಬಿಕಾಶ್ ರಂಜನ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು:

· 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆ ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಡಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

· ಮೊದಲ ಎರಡು ಚರಣಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವೀಕಾರ ಇದ್ದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರು ಚರಣಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಡಿಸುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಳವಳಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

· ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಹಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಾಡಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

· ಇಂತಹ ಆದೇಶಗಳು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ:

ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಕೂಡ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, "ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು:

ಈ ಆದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

· ಬೆಂಗಾಲ್ ಮದರಸಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವೇದಿಕೆಯ ಅಸಿಕುಲ್ ಆಲಂ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ಹಾಡು ಹೊಸದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಾಡಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕುರಿತು ಹಲವು ಅಸಮಾಧಾನಗಳು ಬಂದಿವೆ.

· ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜಮೀಲ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಆದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

· ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಸನಲ್ ಲಾ ಬೋರ್ಡ್ (AIMPLB) ಕೂಡ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಇದು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು.

ಈ ವಾದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಷಯವಾಗಿರದೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಗೌರವದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಿಲುವು

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿವೆ. ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ವಕೀಲರು ಅರ್ಜಿಯ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳು:

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಧೀರಜ್ ಕುಮಾರ್ ತ್ರಿವೇದಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು.

· ಈ ಅರ್ಜಿಯು "ಪಬ್ಲಿಸಿಟಿ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಷನ್" (ಜಾಹೀರಾತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದಾವೆ) ಆಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.

· ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (Affidavit) ರೂಪದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಮಯ ಕೋರಿದರು.

· ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ಅಂತರಿಮ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ (Interim Stay) ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು:

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ರಮವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ:

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2026ರೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತರ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.

'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂದರ್ಭ

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತಡೆ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026'. ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಲೋಕಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು, 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಗೀತೆಗೆ 'ಜನ ಗಣ ಮನ' ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಂತೆಯೇ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ತಂದಿದ್ದು, 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಗೀತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ, 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರವೇ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.

ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಹಾಡುವ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಹಿಂದಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

1. ಬಿಜೋಯ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ಮರಣೆ:

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 1986ರ ಬಿಜೋಯ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿ ನಿಂತರೂ ಹಾಡದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ತೀರ್ಪು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

2. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆ:

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಗೌರವದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

3. ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ:

ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂತರಿಮ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ (Interim Stay) ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಅಧಿಸೂಚನೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.